چرا یک سر ۵ کیلویی می‌تواند تا ۲۷ کیلوگرم به گردن فشار وارد کند؟

بسیاری تصور می‌کنند این دردها به دلیل استفاده زیاد از کامپیوتر یا کیفیت پایین صندلی است؛ اما در بسیاری از موارد، عامل اصلی تنها چند سانتی‌متر جابه‌جایی سر به سمت جلو است.

جالب است بدانید وزن سر یک انسان بالغ به طور متوسط حدود ۵ کیلوگرم است، اما زمانی که سر از وضعیت طبیعی خود خارج می‌شود، فشاری که به گردن وارد می‌شود می‌تواند تا حدود ۲۷ کیلوگرم افزایش پیدا کند.

 

وزن واقعی سر انسان چقدر است؟

وزن سر یک انسان بالغ معمولاً بین ۴٫۵ تا ۵٫۵ کیلوگرم است.

در حالت طبیعی، زمانی که گوش‌ها تقریباً در امتداد شانه‌ها قرار دارند، عضلات گردن همین وزن را تحمل می‌کنند و فشار وارد بر ستون فقرات در محدوده طبیعی قرار دارد.

اما بدن انسان برای تحمل این وزن در یک وضعیت متعادل طراحی شده است، نه زمانی که سر به سمت جلو متمایل می‌شود.

 

چرا با جلو آمدن سر، فشار چند برابر می‌شود؟

پاسخ در یکی از اصول ساده فیزیک نهفته است: اصل اهرم (Lever Principle)

وقتی سر از محور طبیعی بدن فاصله می‌گیرد، فاصله بین مرکز ثقل سر و ستون فقرات افزایش پیدا می‌کند. در نتیجه، عضلات گردن برای حفظ تعادل باید نیروی بسیار بیشتری تولید کنند.

به همین دلیل، حتی اگر وزن واقعی سر تغییری نکند، نیروی مؤثر وارد بر گردن به شکل قابل توجهی افزایش می‌یابد.

 

هرچه سر بیشتر خم شود، گردن سخت‌تر کار می‌کند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مطالعات بیومکانیکی نشان می‌دهند که با افزایش زاویه خم شدن سر، فشار وارد بر گردن نیز افزایش پیدا می‌کند.

به بیان ساده، زمانی که هنگام کار با لپ‌تاپ یا تلفن همراه سر خود را حدود ۶۰ درجه پایین می‌آورید، عضلات گردن فشاری معادل حمل یک جسم حدود ۲۷ کیلوگرمی را تحمل می‌کنند.

 

این فشار چه پیامدهایی دارد؟

قرار گرفتن مداوم در این وضعیت می‌تواند با موارد زیر همراه باشد:

• خستگی عضلات گردن
• درد شانه‌ها
• احساس سنگینی در قسمت بالایی کمر
• سردردهای تنشی
• کاهش تمرکز در ساعات طولانی کار

البته عوامل متعددی در بروز دردهای اسکلتی‌عضلانی نقش دارند و وضعیت سر تنها یکی از آن‌هاست، اما اصلاح همین عامل می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر راحتی فرد داشته باشد.

 

آیا صندلی ارگونومیک این مشکل را حل می‌کند؟

خیر؛ حداقل نه به تنهایی.

حتی بهترین صندلی ارگونومیک نیز اگر:

• مانیتور پایین باشد،
• لپ‌تاپ مستقیماً روی میز قرار گرفته باشد،
• یا فرد عادت به جلو آوردن سر داشته باشد،

نمی‌تواند از افزایش فشار روی گردن جلوگیری کند.

ارگونومی، حاصل تعامل تجهیزات، نحوه تنظیم آن‌ها و عادت‌های رفتاری است.

 

چگونه فشار روی گردن را کاهش دهیم؟

چند اقدام ساده می‌تواند تفاوت قابل توجهی ایجاد کند:

• بالای مانیتور را تقریباً هم‌سطح چشم قرار دهید.
• صفحه نمایش را در فاصله مناسب از صورت تنظیم کنید.
• به جای خم شدن به سمت مانیتور، صندلی را به میز نزدیک کنید.
• هنگام استفاده طولانی از لپ‌تاپ، از پایه لپ‌تاپ و صفحه‌کلید مجزا استفاده کنید.
• هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه از جای خود بلند شوید و چند دقیقه حرکت کنید.

 

نظر ارگوسولیک

در مشاوره‌هایی که با کاربران داشته‌ایم، یکی از رایج‌ترین اشتباهات، جلو آمدن تدریجی سر هنگام کار است.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند مشکل از صندلی آن‌هاست، در حالی که با تنظیم صحیح ارتفاع مانیتور، اصلاح فاصله از میز و ایجاد عادت‌های صحیح نشستن، می‌توان بخش زیادی از فشار وارد بر گردن را کاهش داد.

به همین دلیل، در ارگوسولیک معتقدیم انتخاب صندلی مناسب، آغاز مسیر است؛ اما تنظیم صحیح تجهیزات و اصلاح عادت‌های کاری، سلامت شما را در بلندمدت حفظ می‌کند.

 

جمع‌بندی

گردن انسان برای تحمل وزن طبیعی سر طراحی شده است، نه برای تحمل فشار ناشی از وضعیت‌های نامناسب.

گاهی تنها چند سانتی‌متر جابه‌جایی سر به سمت جلو، تفاوتی چشمگیر در میزان فشار وارد بر عضلات و مهره‌های گردن ایجاد می‌کند.

اگر امروز پشت میز کار هستید، همین حالا وضعیت خود را بررسی کنید:

آیا گوش‌های شما در امتداد شانه‌ها قرار دارند، یا سرتان چند سانتی‌متر جلوتر آمده است؟

اصلاح همین عادت کوچک، می‌تواند گامی مؤثر برای کاهش خستگی و افزایش راحتی در طول روز باشد.

 

منابع معتبر برای استناد در مجله ارگوسولیک

• Hansraj, K. K. (2014). Assessment of Stresses in the Cervical Spine Caused by Posture and Position of the Head.
• National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) – Office Ergonomics.
• Occupational Safety and Health Administration (OSHA) – Computer Workstations eTool.
• Canadian Centre for Occupational Health and Safety (CCOHS) – Office Ergomics